
شتابدهندهها از کی به وجود آمدند؟
داستان شکلگیری شتابدهندهها به سال ۲۰۰۵ برمیگردد، زمانی که اولین شتابدهنده در ایالت ماساچوست آمریکا به وجود آمد. این شتابدهنده با عنوان Y Combinator کار خود را در حالی شروع کرد که برای فعالیت استارتاپها محدودیت زمانی مشخصی در نظر گرفته بود؛ یعنی استارتاپها پس از گذراندن یک دوره زمانی مشخص باید از Y Combinator خارج میشدند.
پس از آن در سال ۲۰۰۶ Techstars یکی از پرچمداران صنعت شتابدهی در جهان شکل گرفت. این شتابدهنده تا کنون بیش از ۲۵۰۰ استارتاپ را در مسیر موفقیتشان همراهی و کمک کرده تا بیش از ۱۸ میلیارد دلار سرمایه جذب کنند.
موج شکلگیری شتابدهندهها به مرور شدت گرفت؛ به طوریکه در سال ۲۰۰۹ شتابدهنده Founder Institute توسط آدی میترا تاسیس شد که با حضور در ۱۸۰ شهر و ۶۰ کشور، بزرگترین شتابدهنده نوپا در جهان است. این اوجگیری در سال ۲۰۱۰ شدت یافت و ۳ شتابدهنده معروف ۵۰۰Startups، AngelPad و Startupbootcamp شکل گرفتند. در حال حاضر تعداد شتابدهندههای فعال در دنیا نسبت به قبل بیشتر است و کشوری مانند ایران هم از این قاعده مستثنی نیست.
اما مشخصا فعالیت شتابدهندهها در ایران از سال ۱۳۹۳ آغاز شد. اولین شتابدهنده در ایران آوای تک پردیس در دانشکده فنی دانشگاه تهران، زیر نظر پارک علم و فناوری پردیس شروع به فعالیت کرد. سپس شتابدهنده دیموند در دانشگاه صنعتی شریف با هدف گسترش فرهنگ کارآفرینی و حمایت از استارتاپهای ایرانی کارش را شروع کرد. نقش این شتابدهندهها در اکوسیستم استارتاپی، ایجاد یک برنامه منسجم با اصول مشخص است تا شرایط را برای رسیدن استارتاپها به اهدافشان مهیا کنند.
انواع شتابدهندهها
شتابدهندهها انواع مختلفی دارند و انتخاب هر یک از آنها بستگی به اهداف و نیازهای هر استارتاپ دارد. شناخت مدلهای مختلف شتابدهندهها و خدماتی که عرضه میکنند به کارآفرینان کمک میکند تا بهترین گزینه را برای حمایت از استارتاپشان انتخاب کنند. شتابدهندهها را میتوان با توجه به نوع عملکرد و حوزه فعالیتشان به دستههای مختلف تقسیم کرد اما این تقیسمبندیها به معنای کشیدن یک مرز دقیق و مشخص نیست و ممکن است یک شتابدهنده در دستهبندیهای مختلف جای بگیرد. در واقع نباید فراموش کرد که هدف کلی شتابدهندهها کمک به استارتاپها برای رسیدن به اهدافشان است، در ادامه انواع شتابدهندهها را معرفی میکنیم و هر یک را به اختصار توضیح میدهیم.
۱- تقسیم شتابدهندهها بر اساس تنوع و حوزه سرمایهگذاری
در این تقسیمبندی شتابدهندهها بر اساس حوزهای که بر آن سرمایهگذاری میکنند به شتابدهندههای عمومی و تخصصی تفکیک میشوند. گاه ممکن است که یک شتابدهنده در ابتدا در حوزههای مختلفی سرمایهگذاری کند و در ادامه در حوزههای تخصصی ورود پیدا کنند.
-
شتابدهندههای عمومی
شتابدهندههای عمومی یا افقی همانطور که از نامشان پیداست روی حوزه خاصی تمرکز ندارند، یعنی درخواست همه استارتاپهایی که در حوزههای مختلف فعالیت میکنند را بررسی کرده و اگر شرایط مدنظرشان را داشته باشند، آنها را میپذیرند. مزیت این شتابدهندهها دسترسی به بودجه و شبکهای گستردهتر است و استارتاپها میتوانند با طیف وسیعتری از مشاوران و سرمایهگذاران ارتباط داشته باشند.
-
شتابدهندههای تخصصی
شتابدهندههای تخصصی یا عمودی بر خلاف مورد قبلی صرفا روی یک حوزه خاص تمرکز دارند. این نوع از شتابدهندهها به استارتاپها در افزایش دانش تخصصی و حضور در شبکه مرتبط با حوزه فعالیتشان کمک میکنند. با توجه به اینکه این شتابدهندهها توسط افراد خبره و باتجربه پشتیبانی میشود، اثربخشی برنامههای استارتاپها افزایش مییابد.
۲- تقسیم شتابدهندهها بر اساس دامنه فعالیت
بر اساس این تقسیمبندی دامنه فعالیت که جغرافیا و محل مورد پوشش توسط شتابدهنده اهمیت بسیاری دارد. شتابدهندههای بینالمللی، کشوری، منطقهای و استانی شامل این دستهبندی میشود.
۳- تقسیمبندی بر اساس نوع پذیرش
در این تقسیمبندی شتابدهندهها بر اساس ملاکهای خاصی بر روی استارتاپها سرمایهگذاری میکنند. معیار اصلی در بعضی شتابدهندهها داشتن محصول موفق و برخی شتابدهندهها داشتن تیمهمبنیانگذاران است.
۴- تقسیمبندی بر اساس نوع وابستگی
این نوع مراکز شتابدهنده توسط شرکتهای بزرگ پایهگذاری و تأمین مالی شده و مراکز نوآوری مصداق خوبی برای این تقسیمبندی است. اهداف آنها ارائه خدمات جدید به مشتریان بالقوه و مشتریان فعلی شرکت است. شتابدهندههای دولتی، سازمانی و خصوصی جزء این دستهبندی جای میگیرند.
ارائه خدمات شتابدهی در مرکز نوآوری کندو
یکی از خدمات مرکز نوآوری کندو ارائه خدمات شتابدهی به استارتاپهای غرب کشور است. بوم (شتابدهنده مرکز نوآوری کندو) یک شتابدهنده تخصصی است که به استارتاپهای حوزه صنایع خلاق و نرمافزاری، خدمات شتابدهی ارائه میکند.

بوم شتابدهنده مرکز نوآوری کندو
شتابدهندهها چه خدماتی ارائه میدهند؟
کار شتابدهندهها صرفا تامین منابع مالی نیست، آنها خدمات متفاوتی را برای رشد و پیشرفت استارتاپها ارائه میکنند؛ در ادامه به برخی از مهمترین خدمات آنها اشاره میکنیم.
-
فضای کاری مناسب
فضای کاری که شتابدهندهها در اختیار استارتاپها میگذارند معمولا یک فضای کار اشتراکی است. چنین فضایی علاوهبر اینکه باعث کاهش هزینههای آنها میشود، زمینه آشنایی با افراد متخصص در حوزههای مختلف را نیز فراهم میکند. فضای کار اشتراکی کندو علاوهبر تامین زیرساختهای مورد نیاز برای ایجاد یک فضای کاری مطلوب در همدان فرصت خوبی را برای شبکهسازی و توسعه کسبوکارهای نوپا و فریلنسرها فراهم کرده است.
-
آموزش و توانمندسازی
یکی از کلیدیترین خدمات شتابدهندهها توانمندسازی تیمهای استارتاپی از طریق برگزاری دورههای آموزشی مختلف است. این کارگاهها در موضوعات مختلف و متناسب با نیازهای استارتاپها طراحی و اجرا میشود. کارگاه مدیریت محصول، کارگاه تفکر طراحی و کارگاه تخصصی در حوزه سلامت از جمله کارگاههایی است که ما در کندو برگزار کردهایم.

برگزاری دورههای آموزشی در مرکز نوآوری کندو
-
مشاوره و راهبری
وجود یک mentor (راهبر) با تجربه برای یک کارآفرین از نان شب هم واجبتر است. دنیای کسبوکارها آنقدر مشکلات و ناهمواریهای ناشناخته دارد که گاهی فقط با یک فرد باتجربه میتوان این مشکلات را حل کرد. منتورینگ یکی از بهترین و موثرترین راهها برای مواجهه و درک فضای کارآفرینی است.
-
دسترسی به سرمایهگذاران
یکی از مهمترین چالشهای استارتاپها تامین سرمایه و پیدا کردن سرمایهگذار است. با توجه به اهمیت این مرحله رقابت استارتاپها در آن بسیار زیاد است. در این مرحله شتابدهندهها به استارتاپها کمک میکنند تا به سرمایهگذاران مورد نظر متصل شوند و بهترین انتخاب را داشته باشند. مرکز نوآوری کندو از راههای مختلف مانند برگزاری رویدادهای سرمایهگذاری تیمهای استارتاپی را به سرمایهگذران متصل میکند. در آخرین رویدادی که در آذر ماه ۱۴۰۱ با همکاری ۱۰۰استارتآپ برگزار کرد روی ۱۱ تیم استارتاپی ۶ میلیارد و ۱۵۰ میلیون تومان سرمایهگذاری صورت گرفت.
مطالعه خبر بزرگترین رویداد سرمایهگذاری غرب کشور
-
دسترسی به کانالهای جذب مشتری
بعد از پیدا کردن مسئله و راهکار اولیه نوبت معرفی خود به بازار و جذب مشتری است. همانطور که میدانید تبلیغات و تعامل با رسانهها و شرکتهای بزرگی که به مشتریان دسترسی دارند اغلب نیازمند منابع مالی زیاد است. شتابدهندهها میتوانند از طریق تعامل با رسانهها و مجموعههای دیگر هزینهها را به طور چشمگیری کاهش دهند. همچنین آنها میتوانند از طریق تدوین یک استراتژی درست در جذب و نگهداشت مشتریان به استارتاپهای نوپا کمک کنند.
-
زیرساختهای مشترک عمومی و اختصاصی
زیرساختهای عمومی شامل اینترنت و تجهیزات ارتباطی، اتاق جلسه، کافیشاپ، فضای استراحت و… است. زیرساختهای تخصصی نیز شامل آزمایشگاههای تخصصی، تجهیزات با توان پردازش بالا، پرینترهای سه بعدی و… است. مرکز نوآوری کندو علاوهبر زیرساختهای عمومی در قسمت کارگاهی خود ۲ فضای مجهز کارگاهی و فضای اداری ۱۰ نفره مشرف به کارگاه دارد. علاوهبر این ۳ فضای کارگاهی کوچکتر که هرکدام دارای یک فضای اداری ۷ نفرهاند امکان کار در آنجا را راحتتر کرده است.
در پایان باید خاطر نشان کنیم که اگرچه شتابدهندهها به دستههای مختلفی تقسیم میشود و ممکن است هر یک خدمات متفاوتی را ارائه دهند اما هدف همه آنها کمک به رشد و توسعه استارتاپهاست. ممکن است بعضی از شتابدهندهها در دستههای مختلفی قرار بگیرند.

خدمات شتابدهندهها به استارتاپها
مطالعه مقاله شتابدهنده چیست؟ + نحوه ورود به دوره شتابدهی بوم ( شتابدهنده مرکز نوآوری کندو)
منابع مقاله انواع شتابدهندهها